"Bağlantınız gizli değil" uyarısı, tarayıcının sayfayla güvenli (HTTPS) bağlantı kurarken sunulan sertifikayı doğrulayamadığını gösterir. Kısaca tarayıcı, karşısındaki sunucunun gerçekten adres çubuğundaki alan adına ait olduğundan emin olamıyor. Doğru tepki uyarıyı geçmek değil, nedenini bulmaktır; nedenlerin bir kısmı sizin cihazınızda birkaç dokunuşla düzelir.
Tarayıcı aslında neyi kontrol ediyor?
Bir site HTTPS ile açıldığında sunucu tarayıcıya bir sertifika gönderir. Tarayıcı bu sertifikada üç şeye bakar:
- Kime verildiği: Sertifika, adres çubuğundaki alan adı için mi düzenlenmiş?
- Ne zaman geçerli olduğu: Bugünün tarihi sertifikanın başlangıç ve bitiş tarihleri arasında mı?
- Kimin imzaladığı: Sertifikayı, cihazın güvendiği bir sertifika otoritesi mi imzalamış?
Bu üç sorudan birinin cevabı "hayır" olduğunda Chrome "Bağlantınız gizli değil", Safari "Bu Bağlantı Gizli Değil" der; Firefox ise olası bir güvenlik riski bulunduğunu belirten bir uyarı sayfası açar. Hangi sorunun cevabının "hayır" olduğunu hata kodu söyler.
Hata kodunu bulun ve okuyun
Chrome'da kod, uyarı metninin altında küçük harflerle yazar; görünmüyorsa "Gelişmiş" düğmesine dokunun. Firefox'ta kod "Gelişmiş" bölümünde yer alır. En sık görülenler şunlardır:
| Hata kodu | Anlamı | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| NET::ERR_CERT_DATE_INVALID | Tarih uyuşmuyor | Cihaz saati ve tarihi |
| NET::ERR_CERT_COMMON_NAME_INVALID / SSL_ERROR_BAD_CERT_DOMAIN | Sertifika başka bir alan adına ait | Adresin yazımı, eski yer imi |
| NET::ERR_CERT_AUTHORITY_INVALID / SEC_ERROR_UNKNOWN_ISSUER | İmzalayan tanınmıyor | Bağlı olduğunuz ağ, güvenlik yazılımı |
Kod listede yoksa onu olduğu gibi not alın; tarayıcının yardım sayfalarında kodun adıyla arama yapmak doğru açıklamayı verir.
Uyarının kaç sitede çıktığı da önemli bir ipucudur. Yalnızca tek bir sitede görüyorsanız sorun büyük olasılıkla o adresle ilgilidir: yanlış yazılmış bir alan adı, eski bir yer imi ya da süresi dolmuş bir sertifika. Pek çok sitede aynı anda görüyorsanız sorun sizin tarafınızdadır: cihaz saati, bağlı olduğunuz ağ ya da bir güvenlik yazılımı. Bu ayrımı yapmak için sorunsuz çalıştığını bildiğiniz büyük bir siteyi aynı tarayıcıda açmanız yeterlidir. O site de uyarı veriyorsa aşağıdaki kontrollerden saat ve ağ maddelerine öncelik verin.
Kendi tarafınızda kontrol edin
- Adresi harf harf okuyun. Tek harf farkı, fazladan bir tire ya da farklı bir uzantı sizi bambaşka bir sunucuya götürür. Adresi bir mesajdaki bağlantıdan açtıysanız kapatın ve kendiniz yazın. Adresin nasıl doğrulanacağı giriş adresi sayfasında anlatılıyor.
- Tarih ve saati kontrol edin. Kod DATE_INVALID ise ilk şüpheli cihaz saatidir. Otomatik saat ayarını açın; adımlar cihaz saati yazısında.
- Ortak ağlarda oturum sayfasını tamamlayın. Otel, kafe ya da havalimanı Wi-Fi'ları önce kendi "giriş" sayfalarını açtırmak ister. Bu sayfa tamamlanmadan açtığınız her HTTPS adresi sertifika uyarısı verebilir. Ağ adına tıklayıp oturum sayfasını bitirin, sonra tekrar deneyin.
- Güvenlik yazılımını kontrol edin. Bazı antivirüs programlarının "HTTPS tarama" ya da "şifreli bağlantı denetimi" özelliği sertifika zincirini değiştirir ve uyarıya yol açar. Programın ayarlarında bu özelliğin adı ürüne göre farklıdır; programı tamamen kapatmak yerine üreticinin yardım belgesine bakın.
- Tarayıcıyı güncelleyin. Çok eski sürümler güncel sertifika otoritelerini tanımayabilir.
- Sekmeyi kapatıp yeniden açın. Saati ya da ağı düzelttikten sonra eski sekmeyi yenilemek yerine sekmeyi kapatın ve adresi yeniden yazın; tarayıcı hatalı bağlantı bilgisini bir süre bellekte tutabilir.
"Gelişmiş > Siteye ilerle" neden kötü bir fikir?
Chrome ve Firefox, uyarıya rağmen sayfaya geçmenize izin veren bir bağlantı sunar. Bu seçenek, ne yaptığını bilen ve sayfanın kime ait olduğundan emin olan kişiler içindir. Bir giriş sayfasında bu yolu seçmek, yazdığınız kullanıcı adı ve parolayı doğrulanmamış bir sunucuya göndermek demektir. Sahte giriş sayfaları tam olarak bu alışkanlıktan yararlanır: kullanıcı uyarıyı birkaç kez gördükten sonra onu sıradan bir engel gibi algılamaya başlar. Uyarıyı geçtiğiniz bir sayfaya parola yazdıysanız, sayfa doğru çıksa bile parolanızı resmî sayfadan değiştirmek akıllıca olur.
Uyarıyı telefonda görüyorsanız
Telefonlarda uyarı ekranı daha sadedir ve hata kodu çoğu zaman gizlidir. Android'de Chrome'da uyarı sayfasındaki "Gelişmiş" bağlantısına dokunduğunuzda kod görünür. iPhone'da Safari "Bu Bağlantı Gizli Değil" der ve "Ayrıntıları Göster" seçeneğiyle kısa bir açıklama sunar; burada da amaç ayrıntıyı okumaktır, sayfaya geçmek değil. Telefonlarda en sık iki neden görülür:
- Tarih ve saat elle değiştirilmiş: Bir oyun ya da uygulama için tarihi ileri almış ve geri getirmeyi unutmuş olabilirsiniz.
- Bağlantı bir uygulamanın içinde açılmış: Mesajlaşma uygulamalarının içindeki tarayıcılar uyarıyı farklı biçimde gösterebilir. Adresi Chrome ya da Safari'ye kendiniz yazarak açın ve uyarının sürüp sürmediğine bakın.
Telefonda saat doğru, adres elle yazılmış ve uyarı hâlâ duruyorsa tarayıcı ile işletim sisteminin güncel olup olmadığını kontrol edin. Çok eski Android sürümleri, güncel sertifika otoritelerini tanıyan bileşenleri alamayabilir.
Sorun sizde değilse
Aynı uyarıyı farklı cihazlarda ve tarayıcılarda, saat doğruyken ve adresi elle yazdığınızda da görüyorsanız sertifika sorunu büyük olasılıkla sunucu tarafındadır; örneğin sertifikanın süresi dolmuştur. Bunu sizin düzeltmeniz mümkün değildir ve uyarıyı geçmek de çözüm değildir. Bir süre sonra tekrar deneyin. Bu arada adresi arama motorlarındaki reklamlardan ya da sosyal medyadaki paylaşımlardan aramaya başlamayın; sertifika sorunu yaşanan dönemler, benzer adlı sahte sayfaların en çok dolaştığı dönemlerdir. Uyarı yerine resmî bir kurumun erişim engeli bildirimi görüyorsanız bu sertifika hatası değildir ve bu rehber engellerin aşılmasıyla ilgili yardım vermez. Sitenin yasal durumu hakkında genel bilgiye lisans durumu sayfasından ulaşabilirsiniz.